W warunkach przeciętnego ogródka trudno jest czasem stworzyć idealne środowisko dla roślin wrzosowatych, co może skutkować ich chorobami. Porażenie przez choroby nie zawsze musi prowadzić do zamierania roślin, ale bardzo obniża ich walory dekoracyjne, co z kolei psuje nastrój ogrodnikowi. Żeby móc zapobiegać chorobom, a gdy już się pojawią, skutecznie je zwalczać, warto poznać zagrożenia, uważnie obserwować rośliny i w porę interweniować.

Najgroźniejsze i najczęściej występujące w tej grupie roślin choroby, wywołują chorobotwórcze grzyby, zwłaszcza z rodzaju Cylindrocladium. Objawy wielu chorób mogą być na pierwszy rzut oka bardzo podobne i łatwo się pomylić w ocenie. Jeśli pomylimy się co do jednej z chorób grzybowych, to może się – co najwyżej - okazać, że zastosowany środek grzybobójczy będzie mało skuteczny, ale gdy chorobę grzybową uznamy za uszkodzenie mrozowe lub wywołane suszą, to prawie na pewno skończy się to usunięciem chorej rośliny. Warto zatem poznać dokładnie objawy i stawiać trafne diagnozy. Ideałem byłoby pokazanie na zdjęciach typowych uszkodzeń chorobowych. Niestety, obecnie nie dysponuję takimi zdjęciami (postaram się to uzupełniać w ciągu roku), ale opisy są na tyle szczegółowe, że powinny być pomocne. Środki chemiczne zaproponowane do zwalczania poszczególnych chorób nie wyczerpują wszystkich możliwości, ale ich wyliczenie powinno ułatwić wybór. Są to raczej nowsze środki, co nie oznacza, że (posiadane już być może) takie jak: Dithane, Curzate, czy Euparen nie będą przydatne. Jako pierwszy w zestawie zawsze wymieniany jest preparat stosunkowo najskuteczniejszy, zalecany do pierwszego oprysku. Ważny element w chemicznym zwalczaniu chorób grzybowych, to co najmniej dwukrotny oprysk w odstępie 7 dni, dwoma różnymi preparatami. Zaproponowane stężenia poszczególnych preparatów podano na podstawie danych ISK Skierniewice.

Zaatakowane rośliny - azalia, wrzos, wrzosiec - zazwyczaj słabo rosną, mają matowe, pozbawione naturalnego połysku liście. Dolne z nich czasem (pozornie bez powodu) opadają. Po wyjęciu rośliny z podłoża wyraźnie widać gnijące korzenie. Zgnilizna przenosi się na podstawę pędu zdecydowanie odróżniając tę jego część od zdrowej tkanki. Czasem plamy gnilcowe pojawiają się na pędach, a w ich miejscu kora pęka odsłaniając drewno. Jeśli plamy obejmą cały obwód pędu, część położona wyżej zamiera.

Zapobieganie i zwalczanie – należy usuwać i palić opadłe liście, wycinać obumarłe pędy, a całe rośliny opryskać jednym z podanych niżej preparatów. Jeśli jeszcze nie zamierają całe rośliny, to zarówno chore, jak i sąsiadujące z nimi warto podlać jednym z tych preparatów stosując około 3 l cieczy o podanym stężeniu na 1 m2.

Jasnobrązowe, wodniste, szybko powiększające się plamy na liściach i kwiatach (azalia, dabecja, kalmia, pieris, wrzos, wrzosiec) stykających się z podłożem, to niechybny objaw tej choroby. Porażone liście i kwiaty obumierają. Podobnie dzieje się z zaatakowanymi szczytami pędów (zwłaszcza u wrzosów płożących się), które brązowieją, zamierają, a choroba przesuwa się coraz bliżej ich podstawy. Na powierzchni obumarłych części rośliny pojawia się szary, pylący nalot, szczególnie w okresie dużej wilgotności powietrza. To objaw zarodnikowania grzyba, czyli możliwości zakażania następnych roślin.

Zapobieganie i zwalczanie – Rośliny wrzosowate podlewać bezpośrednio do podłoża, unikać moczenia liści i kwiatów. Wycinać i palić chore części roślin. Opryskać środkiem grzybobójczym.

Biały, mączysty nalot na szczytowych pędach i młodych liściach (azalia, golteria, kalmia, modrzewnica, pieris, różanecznik, wrzos, wrzosiec), to charakterystyczny przejaw rozwoju i zarodnikowania mączniaka. W sprzyjających warunkach (wysoka wilgotność powietrza), najmłodsze liście i pędy mogą być całkowicie pokryte takim nalotem, co prowadzi do ich zamierania. Dlatego ważne jest rozpoznanie choroby w okresie, gdy na liściach pojawiają się pojedyncze plamy.

Zapobieganie i zwalczanie – należy unikać wysokiej wilgotności powietrza, czyli: podlewać kierując strumień wody bezpośrednio na podłoże, likwidować zachwaszczenie i nie dopuszczać do zbytniego zagęszczenia roślin. Zastosować opryski fungicydami:

Jeśli po zimie część pąków – azalii lub rododendronów - pozostaje zamknięta, a

Zapobieganie i zwalczanie – Choroba jest roznoszona przez Skoczka różanecznikowego, a więc podstawowe zapobieganie, to zwalczanie tego owada. Chore pędy należy usuwać i palić, a rośliny opryskać odpowiednim preparatem.

Widocznym objawem tej choroby są wodniste, brązowe plamy na płatkach

Zapobieganie i zwalczanie – obrywać i palić chore kwiaty. Rośliny opryskiwać środkami grzybobójczymi.

Okrągłe i owalne jasnobrązowe plamy na liściach - azalia, golteria, pieris, różanecznik, wrzos, wrzosiec, borówka - mogą być oznaką antraknozy – choroby grzybowej, prowadzącej do masowego opadania liści. Gdy choroba przeniesie się na korę pędów, mogą zamierać ich części położone powyżej skupiska grzyba. Ważne jest wczesne rozpoznanie choroby, zanim na powierzchni plam pojawią się czarne zarodniki grzyba, które będą zarażały inne rośliny.

Zapobieganie i zwalczanie – obrywać i palić chore liście, rośliny opryskać fungicydami.

Choroba bardzo podobna do poprzedniej, ale plamy widoczne są po obu stronach

Zapobieganie i zwalczanie – podobne jak w przypadku antraknozy.

Choroba objawia się jasnozielonymi zgrubieniami na młodych pędach, liściach, a nawet kwiatach. Po pewnym czasie, zgrubienia – narośla brązowieją i twardnieją. Porażone pędy rosną słabo i są mocno zdeformowane, a kwiaty – bądź pozostają zamknięte, bądź rozwijają się tylko częściowo.

Zapobieganie i zwalczanie – unikać nadmiernej wilgotności powietrza (odchwaszczanie, podlewanie bez deszczowania itp.). Jak w przypadku każdej z w/w chorób: usuwać i palić chore pędy. Zastosować dwukrotny oprysk jednym z wymienionych fungicydów:

Bardzo rzadko rośliny wrzosowate atakowane są przez choroby wirusowe, dlatego nie omówiono ich w tym opracowaniu, zresztą – w takim przypadku – jedynym sposobem postępowania jest usunięcie i spalenie chorej rośliny.

Pikle czosnkowe łagodne (300 g) - Pataks Opinii: 7 Cena: 2199 zł

Ostrzałka do nożyczek - Fiskars Opinii: 7 Cena: 3599 zł

Obieraczka do warzyw 7.6075 - Victorinox Opinii: 51 Cena: 1699 zł